జీ20 వాణిజ్య మంత్రుల సమావేశంలో పారిశ్రామిక రంగంలోని అధిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యం, బలవంతపు కార్మిక వ్యవస్థ వంటి అంశాలపై అమెరికా ప్రతిపాదనలకు పూర్తి మద్దతు లభించలేదు. సెప్టెంబర్ 30, అక్టోబర్ 1 తేదీల్లో అమెరికాలోని మిల్వాకీలో జరిగిన సమావేశంలో ప్రపంచ వాణిజ్య వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న పలు సమస్యలపై సభ్యదేశాలు చర్చించాయి. ముఖ్యంగా అధిక ఉత్పత్తి వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ఏర్పడే అసమతుల్యత, సరఫరా గొలుసుల్లో బలవంతపు కార్మికుల వినియోగం వంటి అంశాలు ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చాయి.
అధిక పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని నియంత్రించేందుకు జీ20 దేశాలు కలిసి పనిచేయాలని అమెరికా ప్రతిపాదించింది. అయితే ఈ అంశంపై సభ్యదేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడలేదు. అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి కార్యాలయం ప్రకారం, కొద్దిమంది సభ్యదేశాలు సహకార చర్యల కోసం ప్రత్యేక మార్గాన్ని రూపొందించడాన్ని వ్యతిరేకించాయి. అధిక ఉత్పత్తి, ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు, మార్కెట్ పరిస్థితులపై దేశాల మధ్య భిన్నమైన అభిప్రాయాలు ఉండటంతో చర్చలు ముందుకు సాగడం కష్టమైంది.
బలవంతపు కార్మిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన అంశంలోనూ అమెరికాకు విస్తృత మద్దతు లభించలేదు. బలవంతపు కార్మికులతో తయారైన వస్తువులు అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసుల్లోకి రాకుండా చర్యలు తీసుకోవాలని అమెరికా కోరింది. ఈ అంశంపై అమెరికా, మెక్సికో, అర్జెంటీనా కలిసి ఒక ప్రకటనకు మద్దతు ఇచ్చాయి. అయితే మొత్తం జీ20లో ఏకాభిప్రాయం రాలేదు. అమెరికా మాత్రం ఈ సమస్యపై చర్చలను కొనసాగించాలని, ఇతర దేశాలు కూడా సరఫరా గొలుసుల్లో బలవంతపు కార్మికుల వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతోంది.
భారత్ కూడా ఈ చర్చల్లో తన వైఖరిని స్పష్టం చేసింది. వాణిజ్య పరమైన సమస్యలను దేశాలపై సాధారణ అంచనాల ఆధారంగా కాకుండా ఆధారాలతో పరిశీలించాలని వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రి పీయూష్ గోయల్ పేర్కొన్నారు. భారత తయారీ రంగం దేశీయ డిమాండ్‌తో పాటు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తోందని ఆయన వివరించారు. బలవంతపు కార్మిక వ్యవస్థను భారత్ వ్యతిరేకిస్తుందని, అయితే వాణిజ్య చర్యలు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ నిబంధనలకు అనుగుణంగా, ఆధారపూర్వకంగా ఉండాలని భారత్ సూచించింది.
అయితే అన్ని అంశాల్లో విభేదాలు మాత్రమే కనిపించలేదు. ఆహారం, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల వాణిజ్యాన్ని రాజకీయ లేదా ఆర్థిక ఒత్తిడికి సాధనంగా ఉపయోగించకూడదన్న అంశంపై జీ20 సభ్యదేశాలు ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చాయి. అధిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యం, బలవంతపు కార్మిక వ్యవస్థ, ప్రపంచ వాణిజ్య నిబంధనలపై భిన్నాభిప్రాయాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, కొన్ని అంశాల్లో కలిసి పనిచేసే అవకాశం ఉందని ఈ సమావేశం చూపించింది. ప్రపంచ వాణిజ్యంలో దేశాల ప్రయోజనాలు, విధానాలు భిన్నంగా ఉండటంతో భవిష్యత్ చర్చలు కూడా కీలకంగా మారనున్నాయి.
