ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గిరిజన ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ మార్పు వేగంగా కొనసాగుతున్నట్లు ఈ ఘటన స్పష్టం చేస్తోంది. చేతిలో స్మార్ట్ఫోన్తో కార్యక్రమాన్ని ఆసక్తిగా రికార్డు చేస్తున్న గిరిజన మహిళ దృశ్యం, మారుతున్న గ్రామీణ జీవన విధానానికి ప్రతిబింబంగా నిలిచింది. గతంలో డిజిటల్ సాంకేతికత ప్రధానంగా పట్టణ ప్రాంతాలకే పరిమితమైందనే అభిప్రాయం ఉండేది. అయితే ప్రస్తుతం మారుమూల ప్రాంతాల్లోనూ స్మార్ట్ఫోన్లు, ఇంటర్నెట్, డిజిటల్ సేవల వినియోగం పెరుగుతోంది. దీంతో గిరిజన సమాజాల్లోని ప్రజలు కూడా ప్రపంచంతో మరింత సులభంగా అనుసంధానమవుతున్నారు. ఈ మార్పు కేవలం సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి సంబంధించినది కాకుండా, ప్రజల జీవనశైలిలో వస్తున్న సామాజిక మార్పుకు కూడా సంకేతంగా కనిపిస్తోంది.
సంజీవని కార్యక్రమంలో ప్రసంగిస్తున్న సమయంలో ఓ గిరిజన మహిళ తన ఫోన్లో ఆ కార్యక్రమాన్ని రికార్డు చేయడం ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకుంది. సాధారణంగా కనిపించే ఈ చిన్న సంఘటనలోనే డిజిటల్ సాధికారతకు సంబంధించిన పెద్ద మార్పు దాగి ఉందని చెప్పవచ్చు. ఒకప్పుడు సమాచారాన్ని పొందేందుకు దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితులు ఉండేవి. ఇప్పుడు స్మార్ట్ఫోన్ ద్వారా ప్రభుత్వ పథకాలు, విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధి అవకాశాలు, వ్యవసాయ సమాచారం వంటి అనేక విషయాలను తెలుసుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా యువతలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానంపై ఆసక్తి పెరగడం గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడే అంశంగా మారుతోంది.
డిజిటల్ సాధికారత గిరిజన ప్రాంతాల్లో విద్యా అవకాశాలను కూడా విస్తరించగలదు. ఆన్లైన్ తరగతులు, డిజిటల్ పాఠ్యాంశాలు, ఉద్యోగ సమాచారం, నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలు వంటి సేవలను స్మార్ట్ఫోన్ ద్వారా అందుకోవచ్చు. అలాగే ప్రభుత్వ సేవలను ఆన్లైన్లో పొందడం ద్వారా సమయం, ప్రయాణ ఖర్చులు తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఆరోగ్య రంగంలో కూడా టెలిమెడిసిన్, ఆన్లైన్ వైద్య సలహాలు వంటి సదుపాయాలు మారుమూల ప్రాంతాల్లోని ప్రజలకు ఉపయోగపడుతున్నాయి. సరైన డిజిటల్ మౌలిక వసతులు అందుబాటులోకి వస్తే గిరిజన సమాజాలు మరింత వేగంగా అభివృద్ధి చెందేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే డిజిటల్ సాధికారత పూర్తిస్థాయిలో అందరికీ చేరాలంటే కొన్ని సవాళ్లను కూడా అధిగమించాల్సి ఉంటుంది. మారుమూల గిరిజన ప్రాంతాల్లో నెట్వర్క్ కనెక్టివిటీ, విద్యుత్ సరఫరా, డిజిటల్ పరికరాల లభ్యత వంటి అంశాలు కీలకంగా ఉంటాయి. అలాగే స్మార్ట్ఫోన్ ఉన్నప్పటికీ దాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించేందుకు అవసరమైన డిజిటల్ అవగాహన ప్రతి ఒక్కరికీ ఉండకపోవచ్చు. అందుకే డిజిటల్ విద్య, శిక్షణ, మెరుగైన ఇంటర్నెట్ సదుపాయాలు అందించడం అవసరం. మహిళలు, యువత, విద్యార్థులు ప్రత్యేకంగా డిజిటల్ సేవలను వినియోగించుకునేలా ప్రోత్సహిస్తే ఈ మార్పు మరింత విస్తృతంగా ప్రభావం చూపుతుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో అభివృద్ధి ప్రతి ప్రాంతానికి, ప్రతి వర్గానికి చేరాలనే లక్ష్యానికి డిజిటల్ సాధికారత ముఖ్యమైన సాధనంగా మారుతోంది. పట్టణాలు మాత్రమే కాకుండా మారుమూల గిరిజన ప్రాంతాలు కూడా అభివృద్ధి ప్రయోజనాలను పొందినప్పుడే సమగ్ర ప్రగతి సాధ్యమవుతుంది. చేతిలో స్మార్ట్ఫోన్తో కార్యక్రమాన్ని రికార్డు చేస్తున్న ఆ గిరిజన మహిళ, సాంకేతికత ఇప్పుడు సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు చేరుతున్నదనే ఆశాజనకమైన దృశ్యాన్ని చూపించింది. ఎవ్వరూ అభివృద్ధికి దూరంగా ఉండకూడదనే ఆలోచనతో డిజిటల్ సేవలను విస్తరించడం ద్వారా అవకాశాల్లో సమానత్వాన్ని పెంచవచ్చు. గిరిజన ప్రాంతాల్లో సాంకేతికతకు మరింత ప్రాధాన్యం లభిస్తే విద్య, ఉపాధి, ఆరోగ్యం, సమాచార రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడి సమగ్ర అభివృద్ధికి బాటలు వేయగలవు.
