మహాశివరాత్రి హిందూ ధర్మంలో అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినంగా భావించబడుతుంది. ఈ రోజు పరమశివుని ఆరాధనకు అంకితమై, భక్తులు విశేష భక్తిశ్రద్ధలతో ఉపవాసం, జపం, ధ్యానం చేస్తారు. శివరాత్రి అంటే శివుని రాత్రి అని అర్థం, అజ్ఞానం నుంచి జ్ఞానానికి, అంధకారం నుంచి వెలుగుకు నడిపించే దినంగా దీనిని భావిస్తారు.
ఈ పర్వదినం సందర్భంగా శివాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. గంగాజలం, పాలు, పెరుగు, తేనె, నెయ్యితో లింగాభిషేకం చేయడం ఆనవాయితీ. బిల్వపత్రాలు సమర్పించడం శివునికి అత్యంత ప్రీతికరమైన సేవగా భావిస్తారు. వేదమంత్రాలు, శివస్తోత్రాలు ఆలయాలను మారుమ్రోగిస్తాయి.
మహాశివరాత్రి ఉపవాసానికి విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంది. భక్తులు రోజంతా నిరాహారంగా ఉండి, రాత్రంతా జాగరణ చేస్తూ శివనామ స్మరణలో లీనమవుతారు. ఈ జాగరణ వల్ల మనస్సు శుద్ధి చెందుతుందని, ఆత్మబలాన్ని పెంపొందిస్తుందని విశ్వాసం. శివుని ధ్యానం ద్వారా అంతరంగ శాంతి లభిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు.
పురాణ కథనాల ప్రకారం, మహాశివరాత్రి రోజునే పరమశివుడు తాండవ నృత్యం చేసినట్లు, అలాగే శివ–పార్వతుల వివాహం జరిగినట్లు చెప్పబడుతుంది. ఈ కారణంగా ఈ పర్వదినం శక్తి, సృష్టి, సంరక్షణ, లయల సంకేతంగా భావించబడుతుంది. శివుడిని ఆరాధించడం ద్వారా పాపక్షయం జరుగుతుందని గ్రంథాలు పేర్కొంటాయి.
మొత్తంగా మహాశివరాత్రి భక్తుల జీవితాల్లో ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవంగా నిలుస్తుంది. శివకృపతో దుఃఖాలు తొలగి, శాంతి, సుఖసంతోషాలు కలగాలని భక్తులు ప్రార్థిస్తారు. ఈ పర్వదినం మనకు సహనం, త్యాగం, ధ్యానం వంటి విలువలను గుర్తు చేస్తూ, ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ముందుకు నడిపిస్తుంది.
