ఇండియా ఆర్థిక సర్వే 2025-26లో డేటా స్వయం సమర్థత (Data Sovereignty)పై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించింది. దేశంలో AI ట్రైనింగ్ స్టార్టప్స్ మరియు డేటా శిక్షణా రంగంలో ఇంకా మిగిలిపోతున్నామని, ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే వెనుకబడుతున్నామని సర్వే పేర్కొంది. డేటా స్వయం సమర్థత అనగా, దేశీయ డేటా నియంత్రణ, భద్రత, మరియు స్థానికంగా డేటా నిల్వ వలన భారత్ స్వతంత్రంగా AI రంగంలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించగలగడం.
సర్వే ప్రకారం, దేశంలో AI శిక్షణా స్టార్టప్స్ సంఖ్య తక్కువగా ఉండటంతో భారత్లో డేటా విశ్లేషణ, AI మోడల్ ట్రైనింగ్, మరియు గణనీయమైన ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ పరిశోధనలో వెనుకబడినట్టు గుర్తించబడింది. విదేశీ కంపెనీలు ఎక్కువగా డేటా ఆధారిత AI ఉత్పత్తులు తయారు చేస్తున్నప్పటికీ, భారతీయ సంస్థలు ఈ రంగంలో తక్కువగా పాల్గొంటున్నాయి. దీని కారణంగా దేశీయ AI పరిష్కారాలపై ఆధారపడటం ఇంకా పెరుగుతుంది.
ఈ పరిస్థితిని పరిష్కరించడానికి, సర్వే సూచించిన విధంగా దేశీయ డేటా సెంటర్స్ ఏర్పాటు చేయడం, డేటా భద్రతా నిబంధనలను కఠినతరం చేయడం, మరియు AI పరిశ్రమకు సరైన మద్దతు ఇవ్వడం అవసరం. స్థానిక డేటాను భారతీయ కంపెనీల కోసం ప్రాధాన్యతగా ఉంచడం, మరియు విదేశీ డేటాను నియంత్రణలో ఉంచడం ద్వారా దేశీయ పరిశ్రమలు మరింతగా అభివృద్ధి చెందగలవని పేర్కొంది.
అలాగే, విద్యా, పరిశోధన మరియు ప్రైవేట్ రంగంలో డేటా శిక్షణా కేంద్రాలను స్థాపించడం ద్వారా యువత, ఇన్నోవేటర్స్, మరియు పరిశోధకులకు అవకాశాలు సృష్టించవచ్చని సూచనలున్నాయి. AI స్టార్టప్స్ పెరుగుతూ, దేశీయ డేటా ఆధారిత పరిష్కారాలు తయారవుతాయి.
మొత్తంగా, భారతదేశంలో AI పరిశ్రమను పటిష్టంగా, స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చేయడానికి డేటా స్వయం సమర్థత అత్యంత కీలకమని ఆర్థిక సర్వే హైలైట్ చేసింది. ప్రభుత్వ విధానాలు, ప్రైవేట్ ఇన్నోవేషన్, మరియు భద్రతా నిబంధనలు ఒక సమగ్ర పరిష్కారంగా కలిసి, భారత్ను AI రేసులో ముందుండే దేశంగా మారుస్తాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
